അഷ്ടവക്രഗീതയിൽ നിന്ന് …..

यदि देहं पृथक् कृत्य चिति विश्राम्य तिष्ठसि।
अधुना एव सुखी शान्तो बन्धमुक्तो भविष्यसि॥

“ദേഹം പൃഥക് കൃത്യ – ചിതി വിശ്രമ്യ തിഷ്ഠസി”
“അധുനാ ഏവ – സുഖീ ശാന്തോ ബന്ധമുഖ്തോ ഭവിഷ്യസി”

വിശദീകരണം:

ഇവിടെ “ദേഹം” എന്നു പറയുന്നത് നമ്മുടെ ശരീരത്തെ മാത്രമല്ല, മനസ്സിനെയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും, പ്രവർത്തികളെയും, എല്ലാം ചേർന്നുള്ള “ദേഹാധ്യാസ്” (ഞാൻ ശരീരമാണെന്ന ധാരണ) യെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.:
അതിനെ വേർതിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ് ആദ്യ പടി.

1.\”ഞാൻ ശരീരം അല്ല, ശരീരത്തിൽ അനുഭവിക്കുന്ന സാക്ഷി ചൈതന്യമാണ്” എന്ന് തിരിച്ചറിയണം.
2. “ചിതി വിശ്രമ്യ തിഷ്ഠസി” – “ചിത്” = ശുദ്ധചൈതന്യം, ആത്മാവ്.
3. “അധുനാ ഏവ” – അതിൽ വിശ്രമിക്കുക = മനസ്സിനെ പുറത്തുള്ള വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച് ആത്മസാക്ഷ്യത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുക.
അപ്പോൾ ഒരാൾക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നത് “സാക്ഷി ഭാവം” – ശരീരവും മനസ്സും പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെ കാണുന്ന, പക്ഷേ ബാധിക്കപ്പെടാത്ത സാക്ഷി.
4. “അധുനാ ഏവ” – മോക്ഷം കിട്ടാൻ ഭാവിയിൽ ഒരു കാലതാമസവും വേണ്ട.
“ഇപ്പോൾ തന്നെ” – ഈ നിമിഷം തന്നെ തിരിച്ചറിവ് വന്നാൽ, മോക്ഷം സിദ്ധമാകും.
അഷ്ടാവക്രൻ പറയുന്നത്: മോക്ഷം ഒരു പ്രക്രിയയല്ല, ഒരു തിരിച്ചറിവാണ്.
5. “സുഖീ ശാന്തോ ബന്ധമുഖ്തോ ഭവിഷ്യസി” –
അപ്പോൾ നീ ഉടനെ സുഖിയായും, ശാന്തനായും, ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായും മാറും.

ശരീരബന്ധം (ആരോഗ്യം–രോഗം, ജനനം–മരണം, നേട്ടം–നഷ്ടം) ഇനി ആത്മാവിനെ ബാധിക്കില്ല. പുറത്ത് സംഭവിക്കുന്ന എന്തും അന്തർമനസ്സിനെ അലട്ടാതെ പോകും.

സാരാംശം
അഷ്ടാവക്രൻ ആദ്യശ്ലോകം കൊണ്ടുതന്നെ സാരമായ സന്ദേശം നൽകുന്നു:
“മോക്ഷം നേടാൻ പ്രവർത്തികളാലോ, വർഷങ്ങളായുള്ള തപസ്സോ അല്ല വേണണ്ടത്. ‘ഞാൻ ശരീരം അല്ല, ഞാൻ സാക്ഷി ചൈതന്യമാണ്’ എന്ന തിരിച്ചറിവിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക. അതു വരുന്നതോടെ, ഉടനെ തന്നെ ശാന്തിയും, സന്തോഷവും, മോഹക്ഷയവും അനുഭവപ്പെടും.” “ഞാൻ ആര്” എന്നു ചിന്തിക്കാനുള്ള ആദ്യസ്റ്റെപ്പാണ് അഷ്ടാവക്രൻ ജനകനു പദേശിക്കുന്നത്. “ഞാൻ ശരീരമാണോ?” എന്ന സംശയം ഇട്ടുകൊടുക്കുകയാണ് ഗുരു ചെയ്യുന്നത്. “ഞാൻ ശരീരമല്ല” എന്ന തിരിച്ചറിവ് സ്വയംബോധ്യമാകണം. ഒരു വ്യക്തിക്ക് “ഞാൻ ശരീരമല്ല” എന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ, അതോടെ ആ വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തിനാശം അവിടെ ആരംഭിക്കും. മനസ്സിനു ഇളക്കം സംഭവിക്കും.
മനസ്സ് നശിക്കുന്നിടത്താണ് മോക്ഷം സാധ്യമാകുന്നത്.
അതിന് ഏകമരുന്ന് – “ഞാൻ മനസ്സല്ല, സാക്ഷിയാണ്” എന്ന അമൃതം പാനം ചെയ്യുക എന്നതാണ്.

അഷ്ടാവക്ര ഗീതി അദ്ധ്യായം 1 ശ്ലോകം 2

मोक्षुमिच्छसि चेत्तात विषयात्यागो विशिष्यते ।
त्यागात् विषयानन्दं स्वरूपेणावशिष्यते ॥ १.२ ॥

മോക്ഷുമിച്ഛസി ചേത് താത – താതാ
വിഷയാത്യാഗഃ വിശിഷ്യതേ ത്യാഗാത്
വിഷയാനന്ദം സ്വരൂപേണ അവശിഷ്യതേ
മോക്ഷുമിച്ഛസി – മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ
ചേത് – എങ്കിൽ
താത – താതാ (ജനകനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്)
വിഷയാത്യാഗഃ – വിഷയം (ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളെ) ഉപേക്ഷിക്കൽ
വിശിഷ്യതേ – ഉന്നതമാണ് / ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്
ത്യാഗാത് – ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ
വിഷയാനന്ദം – വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം
സ്വരൂപേണ – സ്വത്തിന്റെ സ്വഭാവത്താൽ
അവശിഷ്യതേ – ശേഷിക്കുന്നു / നിലകൊള്ളുന്നു

വിശദീകരണം:

അഷ്ടാവക്രൻ രാജാവായ ജനകനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറയുന്നു:
“ഹേ താതാ! നിനക്ക് സത്യമായ മോക്ഷം വേണമെങ്കിൽ, ആദ്യം വേണമെന്നുള്ളതു വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് വിരക്തി. കാരണം വിഷയം (ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ) എല്ലാം അനിത്യം — വന്നും പോകുന്നതാണ്.
ഇവയെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, മനസ്സിനെ പിടിച്ചിരുത്തുന്ന വാസനകൾ ഇല്ലാതാകും. വിഷയം വിട്ടുമാറുമ്പോൾ, അവിഷയാനന്ദം — അഥവാ ആത്മാനന്ദം — മാത്രം അവശേഷിക്കും.

അത് നമ്മുടെ സ്വന്തം സ്വരൂപമായ സച്ചിദാനന്ദം തന്നെയാണ്.
ഈ ആനന്ദം നിത്യവും, അശേഷവും, വിഷയം ആശ്രയിക്കാത്തതുമാണ്.
അതിനാൽ, മോക്ഷത്തിനായി വലിയ യാഗങ്ങൾ, പൂജകൾ, ദീർഘധ്യാനങ്ങൾ എന്നിവ ചെയ്യുന്നതിലുപരി, വിഷയവൈരാഗ്യം ആണ് അടിസ്ഥാനവും പ്രധാനവും.” വീണ്ടും വിശദീകരണം:
“നിനക്കു മോക്ഷം (പരമസ്വാതന്ത്ര്യം, ബദ്ധതകളിൽ നിന്ന് പൂര്‍ണ വിമോചനം) ആഗ്രഹമുള്ളുവെങ്കിൽ, ഏറ്റവും പ്രധാനമായും വിഷയങ്ങളെ (ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളെയും ഇന്ദ്രിയാനുഭവങ്ങളെയും) ഉപേക്ഷിക്കണം.
കാരണം വിഷയം (ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, ഗന്ധം മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ള സുഖങ്ങൾ) എല്ലാം അനിത്യം;അവ ബാഹ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആശ്രിതമാണ്.

അവയെ ആശ്രയിച്ച് കിട്ടുന്ന ആനന്ദം സ്ഥിരമല്ല, വീണ്ടും വീണ്ടും നഷ്ടപ്പെടും. വിഷയം ത്യജിച്ചാൽ, അതായത് മനസ്സ് പുറത്തേക്ക് ഓടാതെ, ഉള്ളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞാൽ, സ്വയം ഉള്ളിലെ സ്വരൂപമായ ആത്മാനന്ദം മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.

അത് വിഷയം ആശ്രയിക്കാത്ത അവിഷയാനന്ദം — ആത്മാനന്ദം, ബ്രഹ്മാനന്ദം, സച്ചിദാനന്ദം — തന്നെയാണ്. അതിനാൽ, മോക്ഷത്തിനായി വലിയ ചടങ്ങുകൾ, ഉപാസനകൾ, ദീർഘമായ വ്രതങ്ങൾ ആവശ്യമില്ല;
വിഷയവൈരാഗ്യം (dispassion towards sense-objects) നേടിയാൽ മാത്രം ആത്മസുഖം വെളിവാകും.

സാരാംശം:
മോക്ഷത്തിന്റെ വഴി വലിയ സങ്കീർണ്ണമായ ഒന്നല്ല;
മോക്ഷം കിട്ടാൻ വേണ്ടത് വിഷയവൈരാഗ്യം മാത്രം.
വിഷയങ്ങൾ വിട്ടുപോയാൽ, സ്വന്തം ആത്മാനന്ദം സ്വാഭാവികമായി പ്രകടമാകും. വിഷയങ്ങൾ നിന്നെ വഞ്ചിക്കുന്നു; അവ പുറത്തുനിന്നു വരുന്ന ഒരു ചെറിയ ചിരാത്-പ്രകാശം മാത്രമാണ്.പക്ഷേ, വിഷയം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ,
നിന്റെ ഉള്ളിലെ സൂര്യപ്രകാശം പോലെ നിത്യവും അശേഷവുമായ ആനന്ദം തെളിയും.

സിദ്ധാർത്ഥഗൗതമൻ രാജകുമാരനായിരുന്നപ്പോൾ, അവന് ഭോഗങ്ങൾ, സൗഖ്യങ്ങൾ, വാസസ്തലങ്ങൾ എല്ലാം ലഭ്യമായിരുന്നു.

പിതാവ് ശുദ്ധോധനൻ രാജാവു,
\”മകൻ ഒരിക്കലും വിഷമിക്കരുത്\” എന്ന് കരുതി
എല്ലാ വിഷയം (സുഖസാധനങ്ങൾ) അവന്റെ മുന്നിൽ നിറച്ചു.
പക്ഷേ, ഒരിക്കൽ സിദ്ധാർത്ഥൻ പുറത്ത് പോയപ്പോൾ,
അവൻ മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ കണ്ടു:
1. വയോധികൻ
2. രോഗി
3. ശവം
ഇവ കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സിൽ വലിയൊരു ജാഗ്രത തെളിഞ്ഞു:
“എല്ലാ വിഷയസുഖങ്ങളും അവസാനിക്കുന്നവയാണ്,
യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവയെ ആശ്രയിച്ചുള്ള സന്തോഷം ശാശ്വതമല്ല.”
അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു

വിഷയങ്ങൾ എല്ലാം അനിത്യം (സ്ഥിരമല്ല),
അതുകൊണ്ട് യഥാർത്ഥ മോക്ഷം വിഷയം വിട്ടൊഴിയുമ്പോഴാണ്.
അതിനാൽ, സിദ്ധാർത്ഥൻ രാജ്യം, ഭോഗങ്ങൾ, കുടുംബം എല്ലാം വിട്ടു,
സത്യാന്വേഷണത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.അവസാനം ബോധിവൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിൽ ആത്മാനന്ദം (നിർവാണം) കണ്ടെത്തി.

അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞത്:
“വിഷയങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവിഷയമായ ആത്മാനന്ദം തെളിയും.”

ബുദ്ധന്റെ ജീവിതം:

അദ്ദേഹം രാജകീയ വിഷയം വിട്ടപ്പോൾ,
ഉള്ളിലെ നിത്യാനന്ദം കണ്ടെത്തി.അതിനാൽ, അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞ ആത്മാനന്ദസിദ്ധാന്തത്തിന് ബുദ്ധന്റെ ജീവിതം തന്നെ ഒരു ജീവനുള്ള ഉദാഹരണമാണ് .സിദ്ധാർത്ഥൻ രാജസുഖങ്ങൾ കണ്ടിട്ടും അവ അനിത്യമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കി.വയോധികൻ, രോഗി, ശവം കണ്ടപ്പോൾ, വിഷയസുഖം ശാശ്വതമല്ലെന്ന് അറിഞ്ഞു.രാജ്യം, ഭോഗങ്ങൾ, കുടുംബം വിട്ടു,അവസാനം ബോധിവൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിൽ നിർവാണം (ആത്മാനന്ദം) കണ്ടെത്തി.അഷ്ടാവക്രൻ പറഞ്ഞതു പോലെ,“വിഷയം വിട്ടാൽ, ആത്മാനന്ദം സ്വയം തെളിയും.”
തുടരും….